ÜTS, TAREKS, Gümrük Mevzuatı ve Lojistik Hakkında Güncel, Pratik Bilgiler.
Türkiye'de tıbbi cihaz, kozmetik ve medikal ürün ithal eden her firma, ürünlerini Ürün Takip Sistemi'ne (ÜTS) kaydetmek zorundadır. Bu rehberde ÜTS kaydının ne olduğunu, kimler için zorunlu olduğunu ve sürecin nasıl işlediğini adım adım anlatıyoruz.
Devamını Oku →TAREKS (Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon) sürecindeki hatalar, mallarınızın gümrükte beklemesine ve ciddi maliyet kayıplarına yol açabilir. En sık karşılaşılan 5 hatayı ve çözüm yollarını paylaşıyoruz.
Devamını Oku →Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) kodu, ürününüzün gümrük vergisini, ithalat koşullarını ve denetim gerekliliklerini belirler. Yanlış GTİP tespiti ciddi cezalara yol açabilir.
Devamını Oku →Türkiye'ye ürün ithal eden her firma, er ya da geç gümrük beyannamesi süreciyle yüzleşmek durumundadır. GTİP tespitinden malın teslim alınmasına kadar 6 aşamalı süreç ve en sık yapılan hatalar.
Devamını Oku →Akreditif, vesaik mukabili, mal mukabili, peşin ödeme — dört temel yöntemin avantajları, riskleri ve hangi durumda hangisini tercih etmeniz gerektiği.
Devamını Oku →Yanlış Incoterms seçimi, eksik sigorta, geciken gümrükleme... Uluslararası lojistikte en sık karşılaşılan hatalar ve bunlardan nasıl korunursunuz?
Devamını Oku →CE belgesi var ama ürününüz gümrükten geçemiyor mu? CE işaretinin Türkiye ithalatındaki yeri, ek gereksinimler ve doğru hazırlık süreci.
Devamını Oku →Türkiye'de tıbbi cihaz, kozmetik veya medikal ürün ithal ediyorsanız, bu ürünleri Ürün Takip Sistemi (ÜTS)'ne kaydetmek yasal bir zorunluluktur. ÜTS, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından yönetilen, ürünlerin piyasaya girişini ve takibini sağlayan dijital bir sistemdir.
💡 ÜTS kaydı olmadan ürününüz Türkiye gümrüğünden geçemez. Bu nedenle ithalat planlamasının en başında ÜTS sürecini başlatmak kritik önem taşır.
1. Firma Kaydı: Önce firmanızı TİTCK sistemine kaydetmeniz gerekir. Bu aşamada yetkili kişi bilgileri ve firma belgeleri yüklenir.
2. Ürün Kaydı: Firma kaydı onaylandıktan sonra ürün bazında kayıt işlemi başlar. Her ürün için ayrı dosya hazırlanır.
3. TİTCK İncelemesi: Kurum belgelerinizi inceler; eksik varsa ek bilgi talep eder. Bu süreç ürün sınıfına göre 2 haftadan 3 aya kadar sürebilir.
4. UBB Kodu Alımı: Kayıt onaylandıktan sonra ürününüze Ulusal Barkod (UBB) verilir. Bu kod olmadan ürün gümrükten çekilemez.
⏱ Ortalama süre: Sınıf I ürünler için 2-4 hafta, Sınıf IIa-IIb için 4-8 hafta, Sınıf III için 2-4 ay. Belgelerin eksiksiz olması süreci önemli ölçüde kısaltır.
ÜTS kayıt süreci teknik bilgi ve deneyim gerektiren, hata yapıldığında ciddi zaman kayıplarına yol açan bir süreçtir. NALP Danışmanlık olarak:
TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi), Türkiye'ye ithal edilen ürünlerin teknik mevzuata uygunluğunu denetleyen sistemdir. Hatalı başvurular mallarınızın gümrükte beklemesine, ek maliyet ve zaman kaybına yol açar. İşte en sık karşılaştığımız 5 kritik hata:
TAREKS başvurusu GTİP koduna göre yapılır. Yanlış kod seçimi, ürününüzün yanlış denetim kanalına düşmesine ve gereksiz TSE denetimine tabi tutulmasına neden olur. Başvuru öncesinde GTİP tespitinin doğru yapıldığından emin olun.
CE işaretlemesi olan ürünlerde sertifikanın geçerlilik tarihi, kapsam ve ürün kodlarının beyanname ile eşleşmesi zorunludur. Sertifikanın süresi dolmuşsa veya kapsamı ürünü içermiyorsa başvuru reddedilir.
⚠️ TSE denetiminde en çok sorun çıkaran belge: Üretici tarafından düzenlenen DoC (Declaration of Conformity) belgesidir. Güncel ve eksiksiz olduğundan emin olun.
Türk mevzuatı, piyasaya arz edilecek tüm ürünlerde Türkçe etiket zorunluluğu getirir. İthalat öncesinde etiketin içeriği ve formatı kontrol edilmeli; eksik ibareler tamamlanmalıdır.
TAREKS fiziki denetim kanalına düşen ürünler için TSE numune alır. Numune alınacak ürünlerin partide kolayca erişilebilir konumda bulunmaması süreci uzatır. Yükleme planlamasında buna dikkat edin.
TAREKS başvurusu mallar Türkiye limanına gelmeden önce yapılmalıdır. Gemi yoldayken başvuru yapılmaması, limana ulaştıktan sonra bekleme süresine ve demuraj maliyetine yol açar.
Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP), ürününüzü uluslararası ticaret sisteminde tanımlayan 12 haneli bir koddur. Bu kod; gümrük vergisi oranını, KDV'yi, ithalat koşullarını, kotaları ve denetim gerekliliklerini doğrudan belirler.
📌 Basit bir GTİP hatası, %0 yerine %20 gümrük vergisi ödemenize ya da zorunlu olmayan bir TSE denetimine tabi tutulmanıza neden olabilir.
GTİP tespiti; ürünün fiziksel özellikleri, bileşenleri, kullanım amacı ve üretim sürecine göre yapılır. Gümrük Tarife Cetveli'ndeki sınıflandırma notları ve açıklayıcı notlar dikkate alınır.
Aynı ürün için bile farklı GTİP argümanları olabilir. Bu nedenle uzman görüşü almak, hem zaman hem de maliyet açısından büyük fark yaratır.
Ürününüzün GTİP'inden emin olmak istiyorsanız, Gümrük İdaresi'nden Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) talep edebilirsiniz. Bu resmi belge, gümrük idaresini o GTİP'i uygulamak zorunda bırakır ve 3 yıl geçerlidir.
Türkiye'ye ürün ithal eden her firma, er ya da geç gümrük beyannamesi süreciyle yüzleşmek durumundadır. Süreç; doğru yönetildiğinde sorunsuz işlerken, tek bir hata gecikmelere, cezalara ve ek maliyetlere kapı aralayabilir.
Bu yazıda gümrük beyannamesinin ne olduğunu, hangi aşamalardan geçtiğini ve süreçte en sık yapılan hataları ele alıyoruz.
Gümrük beyannamesi; ithal veya ihraç edilen malların gümrük idaresine bildirilmesi amacıyla düzenlenen resmi belgedir. Türkiye'de ithalatta kullanılan standart form Tek İdari Belge (TİB)'dir. Bu belge; malın cinsi, miktarı, kıymeti, menşei ve GTİP kodu gibi kritik bilgileri içerir.
Her şey doğru GTİP koduyla başlar. Ürünün Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu yanlış tespit edilirse vergi hesaplamaları, denetim gereklilikleri ve yasal yükümlülükler de hatalı şekillenir. GTİP tespiti; ürünün teknik özellikleri, kullanım amacı ve bileşenlerine göre uzman tarafından yapılmalıdır.
Beyanname öncesinde eksiksiz hazırlanması gereken belgeler:
Belgeler hazırlandıktan sonra yetkili gümrük müşaviri aracılığıyla beyanname BİLGE sistemine tescil edilir. Tescil anında beyanname numarası oluşur ve süreç resmen başlamış olur.
Gümrük idaresi, tescil edilen beyannameyi risk analizine göre dört hattan birine yönlendirir:
Gümrük vergisi, KDV ve varsa diğer vergiler tahakkuk ettirilir. Ödeme yapıldıktan sonra mallar serbest bırakılır.
Tüm süreçler tamamlandıktan sonra mal antrepodan veya gümrük sahasından çekilir.
💡 Her aşama bir öncekinin doğruluğuna bağlıdır. Sürecin başında yapılan küçük bir hata, teslimat süresini haftalarca uzatabilir.
28 yıllık saha deneyimimizle her sektörden ürünün gümrük sürecini uçtan uca yönetiyoruz. GTİP tespitinden belge hazırlığına, beyanname tescilinden malın teslim alınmasına kadar her adımı takip ediyor; olası gecikme ve cezaların önüne geçiyoruz.
Dış ticarette en kritik kararlardan biri, alıcı ve satıcı arasındaki ödeme yönteminin belirlenmesidir. Yanlış seçilen ödeme şekli; nakit akışı sorunlarına, mal kaybına ya da gereksiz finansman maliyetlerine yol açabilir.
Bu yazıda dört temel ödeme yöntemini, avantaj ve risklerini ve hangi durumda hangisini tercih etmeniz gerektiğini ele alıyoruz.
Peşin ödemede alıcı, malları teslim almadan önce ödemeyi gerçekleştirir. Satıcı açısından en güvenli yöntemdir; ancak alıcı için en riskli olanıdır.
Akreditif, alıcının bankasının satıcıya karşı ödeme garantisi vermesi esasına dayanır. Belgeler usulüne uygun ibraz edildiğinde banka ödemeyi gerçekleştirir.
💡 Akreditif türleri: Görüldüğünde Ödemeli (Sight L/C) — belge ibrazında anında ödeme. Vadeli (Usance L/C) — belirli vade sonunda ödeme. Teyitli (Confirmed L/C) — satıcının ülkesindeki banka da garanti verir.
Satıcı malları gönderdikten sonra belgelerini bankaya teslim eder. Banka belgeler aracılığıyla alıcıdan ödeme talep eder; ödeme yapıldığında belgeler alıcıya verilir.
D/P (Documents against Payment): Belgeler ödeme karşılığı teslim edilir. D/A (Documents against Acceptance): Belgeler poliçe kabulü karşılığı verilir, ödeme vadelidir.
Satıcı malları gönderir, belgelerini alıcıya iletir; alıcı ise belirlenen vade sonunda ödemeyi gerçekleştirir. Alıcı için en avantajlı, satıcı için en riskli yöntemdir.
| Yöntem | Satıcı Riski | Alıcı Riski | Maliyet | Hız |
|---|---|---|---|---|
| Peşin Ödeme | Çok Düşük | Çok Yüksek | Düşük | Hızlı |
| Akreditif | Düşük | Düşük | Yüksek | Yavaş |
| Vesaik Mukabili | Orta | Orta | Orta | Orta |
| Mal Mukabili | Çok Yüksek | Çok Düşük | Düşük | Hızlı |
💡 Ödeme yöntemi seçimi; tedarikçi ilişkisi, işlem büyüklüğü, ülke riski ve nakit akışı planlaması bir arada değerlendirilmelidir.
Uluslararası lojistik, yalnızca malların bir noktadan diğerine taşınması değildir. Her sevkiyat; doğru belgeleme, uygun sigorta, zamanında gümrükleme ve titiz koordinasyon gerektirir. Bu adımlardan birinde yapılan hata, zincirin tamamını etkileyebilir.
İşte sahada en sık karşılaştığımız 6 kritik hata ve bunlardan nasıl korunabileceğiniz:
Incoterms (Uluslararası Ticaret Terimleri), alıcı ve satıcı arasındaki sorumlulukları, masrafları ve risk geçiş noktasını belirler. Yanlış seçilen bir Incoterms terimi, beklenmedik nakliye masrafları veya hasar durumunda hukuki boşluk yaratabilir.
💡 Incoterms seçimi, ödeme yöntemi ve sigorta planlamasıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Birçok firma nakliye sigortasını gereksiz bir maliyet olarak görür. Oysa deniz veya hava taşımacılığında hasar, kayıp ya da gecikme riski her zaman mevcuttur. Sigorta yaptırılmamış veya yetersiz teminatlı bir sevkiyatta yaşanan hasar, telafi edilemez kayıplara yol açabilir.
Uluslararası sevkiyatlarda belgeler, malın kendisi kadar önemlidir. Eksik, hatalı veya geç hazırlanan belgeler malın gümrükte beklemesine, ek depolama maliyetine ve teslimat gecikmelerine neden olur.
En düşük fiyatlı nakliyeci, her zaman en iyi seçim değildir. Deneyimsiz veya güvenilmez nakliyecilerle çalışmak; belge hataları, gecikme ve hasar riskini artırır. Fiyatın yanı sıra referans, deneyim ve sigorta kapsamı da değerlendirilmelidir.
Gümrükleme süreci, mal limana ulaşmadan önce başlamalıdır. GTİP tespiti, belge hazırlığı ve TAREKS başvurusu (gerekiyorsa) önceden tamamlanmalıdır. Son dakika işlemleri hem gecikmeye hem de demuraj/depolama maliyetine yol açar.
⚠️ Özellikle deniz yoluyla gelen yüklerde: Gemi yoldayken tüm belgeler hazır olmalı, tescil için beklenmemelidir.
Tek tedarikçiye veya tek nakliye rotasına bağımlılık, beklenmedik kriz durumlarında ciddi aksaklıklara yol açar. Liman grevleri, hava koşulları, siyasi gelişmeler veya pandemi gibi durumlar tedarik zincirini aniden bozabilir.
28 yıllık lojistik ve dış ticaret deneyimimizle; Incoterms danışmanlığından belge hazırlığına, nakliyeci koordinasyonundan gümrükleme takibine kadar tüm süreci yönetiyoruz. Riskleri önceden tespit ediyor, maliyetleri optimize ediyoruz.
Pek çok yabancı üretici ve Türk ithalatçı, CE işaretli ürünlerin Türkiye'ye sorunsuz girebileceğini varsayar. Oysa bu son derece yaygın bir yanılgıdır. CE işaretlemesi ürününüzün AB standartlarına uygun olduğunu belgeler; ancak Türkiye pazarına giriş için tek başına yeterli değildir.
Bu yanılgı; gümrükte bekleyen mallar, ek depolama maliyetleri ve zaman kayıplarıyla sonuçlanmaktadır. Türkiye'ye ürün ithal etmeden önce CE'nin yanı sıra hangi adımların tamamlanması gerektiğini ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
💡 CE belgeli ürünler bile Türkiye'de ek kayıt ve denetim süreçlerine tabidir. Bu adımlar atlanırsa ürün gümrükte bekler ve her geçen gün maliyet artar.
CE (Conformité Européenne) işaretlemesi, bir ürünün Avrupa Birliği direktiflerine ve ilgili standartlara uygun olduğunu gösteren resmi bir işarettir. Tıbbi cihazlar, elektronik ürünler, oyuncaklar, inşaat malzemeleri, kişisel koruyucu donanımlar gibi geniş bir ürün yelpazesini kapsar.
Türkiye, AB mevzuatını büyük ölçüde benimsemiş olsa da kendi ulusal düzenlemelerini de paralel olarak uygulamaktadır. Dolayısıyla CE belgesi bir başlangıç noktasıdır — yeterlilik belgesi değil.
Türkiye'nin teknik mevzuatı AB ile uyumlu olmakla birlikte, piyasa gözetimi ve denetim mekanizmaları farklı kurumlar tarafından yürütülmektedir. Bu kurumlar kendi kayıt ve denetim süreçlerini ayrıca talep eder.
Özetle: AB'ye ihracat için CE yeterliyken, Türkiye'ye ithalat için CE + ulusal gereksinimler birlikte sağlanmalıdır.
Tıbbi cihaz, dental ürün veya IVD (vücut dışı tanı cihazı) ithal edecekseniz, CE belgesine ek olarak ürününüzü TİTCK'in Ürün Takip Sistemi'ne (ÜTS) kaydetmeniz zorunludur. Bu kayıt olmadan ürün gümrükten çekilemez.
Elektronik, makine, oyuncak ve birçok teknik üründe TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi) üzerinden teknik denetim başvurusu yapılması gerekmektedir. TAREKS referans numarası olmadan gümrük beyannamesi tescil edilemez.
Türk mevzuatı, piyasaya arz edilecek tüm ürünlerde Türkçe etiket zorunluluğu getirir. Etiketin içeriği, formatı ve bilgilerin eksiksizliği hem TAREKS hem de ÜTS süreçlerinde kontrol edilir.
CE işaretlemesinin dayanağı olan Uygunluk Beyanı'nın güncel, geçerli ve ürünle tam örtüşür nitelikte olması gerekir. Süresi dolmuş, kapsamı uyuşmayan veya eksik hazırlanmış DoC belgesi başvuruyu doğrudan reddettirmektedir.
Sınıf IIa ve üzeri tıbbi cihazlar ile belirli teknik ürünler için teknik dosya hazırlanması gerekmektedir. Teknik dosya; ürünün tasarımını, risk analizini, test sonuçlarını ve standart uyumluluğunu belgeler.
CE belgesinin doğru ürünü kapsayıp kapsamadığı, aynı zamanda beyan edilen GTİP koduyla örtüşüp örtüşmediği gümrük kontrolünde incelenir. Yanlış GTİP ile yapılan başvurular hem cezaya hem de gereksiz denetime yol açar.
⚠️ CE belgesi olmayan ürünler için süreç daha da karmaşıktır. CE yoksa Türk standartları kapsamında ayrıca belgelendirme yapılması gerekebilir.
CE belgeli ürünlerin Türkiye ithalat sürecini başından sonuna kadar yönetiyoruz. Belge uygunluk analizinden ÜTS kaydına, TAREKS başvurusundan gümrüklemeye kadar her adımı takip ediyoruz.